Quy Trình Khử Chromium VI (Cr6+) Trong Nước Thải Xi Mạ Bằng Dung Dịch FeCl2

Đăng: 2026-08-11 · Tác giả: Team Kỹ thuật Hóa chất Lộc Thiên

Quy trình khử Chromium VI Cr6+ trong nước thải xi mạ bằng dung dịch FeCl2
Tóm tắt nội dung

Khử Chromium VI (Cr6+) trong nước thải xi mạ bằng FeCl2 là phương pháp hóa lý phản ứng khử - ôxy hóa chuẩn công nghiệp, chuyển hóa các ion crom hóa trị 6 độc hại cao (Cr6+, gốc Dichromate Cr2O7²⁻, CAS 1333-82-0) thành dạng crom hóa trị 3 kém độc (Cr3+) trước khi kết tủa ở môi trường kiềm. Sử dụng dung dịch FeCl2 30% (Sắt II Clorua, công thức FeCl2, MW 126.75 g/mol, CAS 7758-94-3) cho tốc độ phản ứng tức thì ở pH 2.0–3.0, tỷ lệ tiêu hao thấp (thực tế 8–10 kg FeCl2 nguyên chất / 1 kg Cr6+) và tiết kiệm tới 35–45% chi phí hóa chất so với phương pháp dùng muối phèn sắt FeSO4 hay Sodium Bisulfite.

  • Phản ứng hoàn toàn ở pH axit (pH 2.0 – 3.0): Ion Fe²⁺ nhường electron khử Cr⁶⁺ thành Cr³⁺ trong chưa đầy 5 phút.
  • Kết tủa đôi triệt để: Nâng pH lên 8.5–9.5 bằng NaOH 50% tạo kết tủa đồng thời Cr(OH)3 và Fe(OH)3 lắng cực nhanh.
  • Nguồn dung dịch FeCl2 chuẩn B2B từ Lộc Thiên: Nồng độ ổn định, không đọng cặn, cấp bằng xe bồn 5–30 tấn hoặc phuy HDPE 200L.

1. Độc tính của Chromium VI và Yêu cầu xả thải khắt khe ngành Xi Mạ

Nước thải xi mạ crom (mạ trang trí, mạ crom cứng, thụ động hóa bề mặt) chứa hàm lượng crom hóa trị 6 (Cr6+) rất cao, thường từ 50 đến 500 mg/L. Cr6+ là tác nhân gây ung thư mạnh, ăn mòn tế bào da và biến đổi gen sinh học.

Theo chuẩn môi trường QCVN 40:2025/BTNMT (thay thế QCVN 40:2011, hiệu lực 01/09/2025) (Cột A) và QCVN 07:2009/BTNMT, nồng độ Cr6+ cho phép xả ra nguồn tiếp nhận không được vượt quá 0.1 mg/L, và Tổng Crom (Total Cr) ≤ 0.5 mg/L. Vì vậy, công đoạn khử Cr6+ thành Cr3+ là mắt xích quan trọng nhất trong ETP xi mạ.

2. Phương trình Hóa học & Cơ chế Phản ứng Khử Cr6+ bằng FeCl2

Trong môi trường axit, phản ứng giữa dung dịch Sắt (II) Clorua (FeCl2) và Acid Chromic diễn ra theo phương trình ion thu gọn:

Cr₂O₇²⁻ + 6Fe²⁺ + 14H⁺ → 2Cr³⁺ + 6Fe³⁺ + 7H₂O

Phương trình phân tử với Axit HCl:

H₂Cr₂O₇ + 6FeCl₂ + 12HCl → 2CrCl₃ + 6FeCl₃ + 7H₂O

Phân tích tỷ lệ định lượng (Stoichiometry):

  • Theo lý thuyết: Để khử 1 mol Cr6+ (52 g) cần 3 mol Fe2+ (3 × 55.85 = 167.55 g Fe2+), tương đương 380.25 g FeCl2 khan. Tỷ lệ khối lượng lý thuyết là 7.31 g FeCl2 nguyên chất / 1 g Cr6+.
  • Trong thực tế vận hành ETP: Do ảnh hưởng của oxy hòa tan trong nước làm tiêu hao một phần Fe2+, liều dư an toàn là 8.5 – 10.0 g FeCl2 khan / 1 g Cr6+ (tương đương khoảng 30 – 35 ml dung dịch FeCl2 25% cho 1 g Cr6+).

3. Bảng thông số kỹ thuật Hóa chất dùng trong Quy trình Khử Cr6+

Thông số kỹ thuật Dung dịch FeCl2 (Sắt II Clorua) Axit HCl 32% (Điều chỉnh axit) NaOH 50% (Kết tủa hydroxit)
Công thức hóa học FeCl2 HCl NaOH
Khối lượng phân tử (MW) 126.75 g/mol 36.46 g/mol 39.997 g/mol
Số CAS 7758-94-3 7647-01-0 1310-73-2
Hàm lượng thương mại 30% w/w 31% – 33% w/w 48% – 50% w/w
Tỷ trọng (25°C) 1.25 – 1.35 g/mL 1.16 – 1.18 g/mL 1.50 – 1.53 g/mL
Vai trò trong ETP Xi mạ Chất khử chính nhường e- Hạ pH về 2.0-2.5 cho phản ứng Nâng pH lên 8.5-9.0 kết tủa

4. Quy trình Vận hành Khử Cr6+ Xi mạ 4 Bước chuẩn SOP

  1. Bước 1: Thu gom riêng nước thải chứa Crom & Điều chỉnh pH Axit

    Nước thải rửa chứa Crom từ dây chuyền mạ được đưa vào Bể Phản Ứng Cr6+ riêng biệt (không trộn chung với dòng nước thải xyanua hay kiềm). Bật cánh khuấy, châm Axit HCl 32% tự động qua máy đo pH-controller để duy trì pH ổn định ở mức 2.0 – 2.5.

  2. Bước 2: Châm Dung dịch FeCl2 & Kiểm soát Phản ứng qua Chỉ số ORP

    Bơm định lượng châm dung dịch FeCl2 25% vào bể phản ứng. Kiểm soát lượng châm bằng máy đo điện thế oxy hóa - khử (ORP Meter). Khi ion Cr6+ được khử hoàn toàn thành Cr3+, chỉ số ORP sẽ giảm từ +500 mV xuống dải +250 mV ÷ +300 mV. Thời gian lưu duy trì 15–20 phút.

  3. Bước 3: Trung hòa nâng pH Kết tủa Hydroxit kim loại

    Nước thải tự chảy sang Bể Trung Hòa. Bơm định lượng châm dung dịch NaOH 50% (hoặc sữa vôi Ca(OH)2) để nâng pH lên 8.5 – 9.0. Tại dải pH này, các ion kim loại chuyển thành dạng hydroxit kết tủa không tan:

    Cr³⁺ + 3OH⁻ → Cr(OH)₃ ↓   (Kết tủa xám xanh)
    Fe³⁺ + 3OH⁻ → Fe(OH)₃ ↓   (Kết tủa đỏ nâu)
  4. Bước 4: Keo tụ tạo bông & Tách bùn lắng

    Châm 1–2 ppm Polymer Anion tại bể tạo bông. Các bông cặn Cr(OH)3 và Fe(OH)3 liên kết dính kết với nhau lắng cực nhanh tại Bể Lắng Kim Loại. Nước trong đạt chuẩn xả thải chuyển sang bể trung gian, bùn cặn dưới đáy bể được bơm sang máy ép bùn khung bản.

5. FAQ - Câu hỏi thường gặp về Khử Cr6+ bằng FeCl2

1. Vì sao dùng FeCl2 dạng dung dịch lại lợi hơn muối FeSO4 dạng tinh thể?

Dung dịch FeCl2 25% dạng lỏng được châm trực tiếp qua bơm định lượng, không tốn nhân công bốc vất và thời gian hòa tan như muối FeSO4.7H2O hạt khô. Ion Cl⁻ không gây đóng cặn đường ống như ion gốc Sulfate SO4²⁻.

2. Chỉ số ORP bao nhiêu thì đảm bảo Cr6+ đã được khử sạch 100%?

Với phản ứng dùng FeCl2 ở pH 2.0–2.5, khi giá trị ORP đạt từ +250 mV đến +300 mV (so với cực tham chiếu Ag/AgCl), hàm lượng Cr6+ trong nước đã hạ xuống dưới 0.05 mg/L, đạt an toàn tuyệt đối trước khi sang bể trung hòa.

3. Lộc Thiên đóng gói và giao dung dịch FeCl2 khử Cr6+ như thế nào?

Lộc Thiên là nhà sản xuất trực tiếp dung dịch FeCl2 nồng độ chuẩn 30% đóng phuy HDPE 200L (250 kg), tank IBC 1000L (1.3 tấn) hoặc giao trực tiếp bằng xe bồn 5–30 tấn trang bị máy bơm hút xả tận kho chứa nhà máy dệt nhuộm / xi mạ.

Tham khảo thêm các bài viết chuyên sâu về ứng dụng xi mạ: FeCl2 xi mạ khử Cr6+ và giải pháp lựa chọn hóa chất: so sánh FeCl2 vs FeSO4 vs PAC trong ETP.

📖 Xem thêm: FeCl2 Xử Lý Nước Thải — toàn tập | FeCl2 xi mạ

📖 Xem tổng quan: Tất cả về FeCl2 — Hub kiến thức tổng hợp

Động Học Phản Ứng Oxy Hóa – Khử Cr⁶⁺ → Cr³⁺ Bằng FeCl₂ 30% Và Thiết Kế Hệ Điều Khiển ORP – pH Tự Động

Trong nước thải ngành mạ Crom cứng, mạ trang trí Nhựa – Kim loại, thụ động hóa kẽm (Chromating) và thuộc da, Crom hóa trị VI tồn tại dưới dạng anion Bicromat (HCrO₄^-, Cr₂O₇²⁻) ở môi trường axit hoặc Cromat (CrO₄²⁻) ở môi trường trung tính/kiềm. Khác với các kim loại nặng thông thường (Cu²⁺, Ni²⁺, Zn²⁺), ion Cr⁶⁺ tan hoàn toàn ở mọi dải pH và có độc tính gây biến đổi gen cao gấp hàng trăm lần Cr³⁺ (QCVN 40:2025/BTNMT giới hạn nghiêm ngặt Cr⁶⁺ ≤ 0,05 mg/L ở Cột A và ≤ 0,1 mg/L ở Cột B).

So với việc dùng Natri Metabisulfit (Na₂S₂O₅) vốn dễ giải phóng khí độc SO₂↑ ở pH < 2,5 và bị cản trở bởi oxy hòa tan, việc sử dụng dung dịch Sắt(II) Clorua FeCl₂ 30% do Lộc Thiên trực tiếp sản xuất mang lại ưu thế vượt trội nhờ tốc độ khử tức thì, không phát sinh khí độc và lượng Fe³⁺ sinh ra sau phản ứng đóng vai trò chất đồng kết tủa (Co-precipitant) cuốn sạch bông bùn Cr(OH)₃↓:

  1. Phương trình ion – electron và thế điện cực chuẩn của phản ứng khử Cr⁶⁺ bằng Fe²⁺:
    • Bán phản ứng khử Bicromat (E°(Cr₂O₇^(2-)/Cr^{3+)} = +1,33 V): Cr₂O₇²⁻ + 14H⁺ + 6e⁻ → 2Cr³⁺ + 7H₂O
    • Bán phản ứng oxy hóa Sắt(II) (E°(Fe^(3+)/Fe^{2+)} = +0,77 V): 6Fe²⁺ → 6Fe³⁺ + 6e⁻
    • Phương trình phân tử tổng cộng trong môi trường axit HCl (suất điện động chuẩn Δ E° = 1,33 - 0,77 = +0,56 V > 0, phản ứng diễn ra một chiều và hoàn toàn): H₂Cr₂O₇ + 6FeCl₂ + 12HCl → 2CrCl₃ + 6FeCl₃ + 7H₂O
  2. Tại sao FeCl₂ 30% cho phép khử Cr⁶⁺ ở dải pH rộng hơn (pH = 2,0 - 4,5) so với muối Sunfit?
    • Với Na₂S₂O₅ hoặc NaHSO₃, nếu pH bể phản ứng vượt lên trên 3,0, tốc độ khử Cr⁶⁺ chậm lại hàng chục lần khiến Cr⁶⁺ trôi thẳng qua bể lắng.
    • Ngược lại, ion Fe²⁺ trong dung dịch FeCl₂ 30% có động học chuyển điện tử nhanh ngay cả ở dải pH = 2,5 - 4,5 (thời gian hoàn tất phản ứng chỉ 10 - 15 phút), giúp giảm tới 40% - 50% lượng axit phải châm vào ở bước hạ pH đầu vào và giảm tương ứng lượng kiềm (Xút lỏng NaOH 32% hoặc Sữa vôi Ca(OH)₂ 96%) cần châm ở bước nâng pH kết tủa phía sau.
  3. Kiểm soát chặt chẽ “Cửa sổ pH lưỡng tính” (pH = 8,2 - 8,8) ở Bể kết tủa số 2:
    • Sau khi Cr⁶⁺ đã chuyển 100% thành Cr³⁺, hỗn hợp chảy sang bể kết tủa kiềm hóa: Cr³⁺ + 3OH⁻ → Cr(OH)₃↓ (xanh xám) và Fe³⁺ + 3OH⁻ → Fe(OH)₃↓ (nâu đỏ)
    • Lưu ý kỹ thuật sống còn: Hidroxit Crom(III) Cr(OH)₃ là một hidroxit lưỡng tính! Độ tan của Cr(OH)₃ đạt cực tiểu (≤ 0,02 mg/L) trong dải pH = 8,2 - 8,8. Nếu kỹ sư vận hành châm quá tay NaOH làm pH vượt quá 9,5 - 10,0, kết tủa Cr(OH)₃ sẽ tan ngược trở lại thành ion Cromit [Cr(OH)₄]⁻ làm nước đầu ra vượt chuẩn Tổng Crom: Cr(OH)₃↓ + OH⁻ ⇌ [Cr(OH)₄]⁻ (tan lại trong kiềm mạnh)
Thông Số Điều Khiển Tự Động (PLC)Bể Bậc 1: Bể Khử Cr⁶⁺ → Cr³⁺Bể Bậc 2: Bể Trung Hòa & Đồng Kết TủaBể Bậc 3: Bể Tạo Bông (Flocculation)
Điểm đặt độ pH (pH Setpoint)pH = 2,5 - 3,2 (châm HCl 32% nếu pH cao)pH = 8,4 - 8,8 (châm NaOH 32% hoặc Sữa vôi Ca(OH)₂)Giữ ổn định pH = 8,3 - 8,7
Điểm đặt thế Oxy hóa – Khử (ORP)ORP ≤ +250 mV đến +280 mV (điện cực Pt – Ag/AgCl)Không điều khiển theo ORP (ưu tiên khóa chặt pH)Kiểm tra độ trong nước nổi sau lắng
Hóa chất bơm định lượngDung dịch FeCl₂ 30% theo tín hiệu ORPDung dịch NaOH 10%–32% hoặc sữa vôi Ca(OH)₂ 5%–10%Dung dịch Polymer Anion 0,1% (liều 1,5 - 2,5 mg/L)
Tốc độ khuấy & Thời gian lưu (HRT)Khuấy nhanh 120 - 150 rpm, HRT = 15 - 20 phútKhuấy trung bình 80 - 100 rpm, HRT = 20 - 25 phútKhuấy chậm 25 - 40 rpm, HRT = 10 - 15 phút

Khu vực xuất xưởng Tank IBC 1.000L dung dịch FeCl₂ 30% và FeCl₃ 38%–40% do Hóa Chất Lộc Thiên sản xuất trực tiếp Hình thực tế: Khu vực xuất xưởng Tank IBC 1.000L dung dịch FeCl₂ 30% và FeCl₃ 38%–40% do Hóa Chất Lộc Thiên sản xuất trực tiếp.

Ví Dụ Minh Họa Kỹ Thuật: Tính Toán Định Mức FeCl₂ 30% Khử Nước Thải Mạ Crom 100 m³/ngày

Ví dụ minh họa kỹ thuật (giả định thông số thiết kế trạm xử lý nước thải xi mạ): Một phân xưởng mạ nhựa ABS và mạ Crom cứng phát sinh dòng nước thải chứa Crom tách riêng với lưu lượng Q = 100 m³/ngày, nồng độ Cr⁶⁺ đầu vào đo được là C(Cr⁶⁺⁾ = 85 mg/L (0,085 kg/m³) và nồng độ oxy hòa tan DO = 4,0 mg/L.

  1. Tính tỷ lượng lý thuyết (Stoichiometric Ratio):
    • Khối lượng mol nguyên tử của Crom là M(Cr) = 52,00 g/mol; khối lượng phân tử của FeCl₂ khan là M(FeCl₂) = 126,75 g/mol.
    • Theo phương trình phản ứng, để khử 1 mol Cr⁶⁺ (52,00 g) cần đúng 3 mol FeCl₂ (3 × 126,75 = 380,25 g).
    • Vậy về mặt lý thuyết, để khử 1,00 g Cr⁶⁺ cần 380,25 / 52,00 = 7,31 g FeCl₂ nguyên chất (100%), tương đương 7,31 / 0,30 = 24,38 g dung dịch FeCl₂ 30%.
  2. Tính định mức vận hành thực tế (có hệ số an toàn k = 1,25 - 1,35 bù trừ lượng Fe²⁺ phản ứng với DO và chất oxy hóa khác):
    • Tổng lượng Cr⁶⁺ cần khử mỗi ngày: m(Cr⁶⁺⁾ = 100 m³ × 0,085 kg/m³ = 8,50 kg Cr⁶⁺/ngày.
    • Với hệ số vận hành thực tế k = 1,30 (tức khoảng 31,7 kg dung dịch FeCl₂ 30% cho mỗi 1,0 kg Cr⁶⁺), tổng khối lượng dung dịch Sắt(II) Clorua FeCl₂ 30% cần bơm mỗi ngày là: M(FeCl₂ 30%) = 8,50 × 24,38 × 1,30 = 269,4 kg/ngày
    • Quy đổi ra thể tích dung dịch FeCl₂ 30% (d ≈ 1,30 kg/L): V(FeCl₂ 30%) = 269,4 / 1,30 ≈ 207,2 lít/ngày. Nước thải sau lắng đạt Cr⁶⁺ < 0,01 mg/L (không phát hiện khi thử thuốc thử Diphenylcarbazide màu tím đỏ).

Lộc Thiên — Nhà Sản Xuất Trực Tiếp Dung Dịch FeCl₂ 30% Đạt Chuẩn ZDHC MRSL v3.1 Level 1

Hóa Chất Lộc Thiên (MST: 0313650856) là nhà sản xuất trực tiếp dòng dung dịch Sắt(II) Clorua FeCl₂ 30% (cùng dòng Sắt(III) Clorua FeCl₃ 40% chuyên dụng xử lý nước thải) với công suất toàn hệ thống 3.000+ tấn/tháng và đội xe bồn chuyên dụng 5–30 tấn. Đặc biệt, sản phẩm FeCl₂ (Ferrous Chloride) của Lộc Thiên sở hữu hồ sơ ZDHC MRSL Version 3.1 Conformance Level 1 — Conformance Summary Report mã số 248162921-02 và Analytical Test Report mã số 248162921-02a do TÜV Rheinland Vietnam cấp.

Chúng tôi áp dụng chính sách báo giá minh bạch theo 5 yếu tố cấu thành đơn giá (nồng độ chuẩn 30%, quy cách can 30kg / phuy 250kg / tank IBC 1.000L nặng ≈ 1,3 tấn hay xe bồn 5–30 tấn, tổng sản lượng tháng, cự ly giao hàng từ 6 kho Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Dương, Đà Nẵng, Cần Thơ, Bắc Ninh và điều khoản thanh toán) kèm cam kết gửi báo giá kỹ thuật trong 15 phút. Thời gian giao hàng: nội thành TP.HCM 4 giờ; các KCN miền Nam & miền Tây 24–48 giờ; miền Bắc & miền Trung 2–3 ngày. Liên hệ hotline 0979 891 929 hoặc email [email protected] để nắm chi tiết quy trình giao hàng.

Chuyên Khảo & Sản Phẩm Chủ Lực Cùng Hệ Thống

WeChat B2B

Kết Nối WeChat B2B

Hóa Chất Lộc Thiên — Nhà sản xuất & Cung ứng Hóa Chất Công Nghiệp

Mã QR WeChat Hóa Chất Lộc Thiên 0979891929

Mở app WeChat trên điện thoại để quét mã QR

WeChat ID 0979891929

Chạm nút sao chép ID bên trên, sau đó mở app WeChat dán vào ô tìm kiếm để kết bạn.

Hỗ trợ kỹ thuật & Báo giá nhanh: 📞 0979 891 929