ZDHC Là Gì? Tiêu Chuẩn ZDHC MRSL v3.1 Level 1–3, Gateway & Nước Thải Dệt Nhuộm

Đăng: 2026-08-11 · Tác giả: Team Kỹ thuật Hóa chất Lộc Thiên

ZDHC là gì và hình thành ra sao

ZDHC là tên viết tắt của Zero Discharge of Hazardous Chemicals — xả thải bằng không đối với hóa chất nguy hại. Phạm vi áp dụng là các cơ sở gia công ướt trong chuỗi cung ứng dệt may, da giày: dệt, nhuộm, hoàn tất, da, cao su, mút xốp và keo dán dùng trong sản phẩm may mặc, giày dép.

Các mốc chính (theo roadmaptozero.com/about):

• 2011: sau chiến dịch Detox của Greenpeace, sáu thương hiệu đầu tiên công bố lộ trình chung (Joint Roadmap) hướng tới xả thải hóa chất nguy hại bằng không, mốc thời hạn là năm 2020. Cam kết Detox là cam kết do Greenpeace đặt ra cho brand, không phải tài liệu hay chứng nhận của ZDHC.
• 2014: ra đời bản ZDHC MRSL đầu tiên.
• 2015: ZDHC chuyển sang pháp nhân riêng tại Hà Lan — ZDHC Foundation, đặt trụ sở ở Amsterdam.
• Hiện nay: chương trình gọi là Roadmap to Zero; tài liệu cốt lõi gồm MRSL, Conformance Guidance (điều kiện chứng nhận sản phẩm hóa chất), Wastewater Guidelines và nền tảng Gateway.

Hai điểm hay bị hiểu sai: (1) ZDHC không cấp chứng chỉ cho sản phẩm hóa chất — việc đó thuộc các đơn vị chứng nhận được ZDHC chấp thuận (ZDHC Approved MRSL Certifier); (2) ZDHC không thay thế luật. Theo chính tài liệu MRSL, việc phù hợp ZDHC không đồng nghĩa với tuân thủ quy định pháp luật về môi trường hay an toàn lao động.

ZDHC MRSL và RSL khác nhau thế nào

ZDHC MRSL (Manufacturing Restricted Substances List — danh sách chất bị hạn chế trong sản xuất) là danh sách các chất bị cấm cố ý sử dụng khi gia công vật liệu dệt, da, cao su, mút xốp, keo dán và phụ liệu cho ngành may mặc, giày dép. “Cố ý sử dụng” nghĩa là chất được đưa vào sản phẩm hóa chất để tạo màu sắc hoặc tính năng mong muốn. RSL là cách tiếp cận truyền thống, chỉ áp dụng cho thành phẩm.

Một sản phẩm đạt RSL vẫn có thể đã dùng hóa chất nguy hại ở công đoạn sản xuất; MRSL xử lý khoảng trống này bằng cách chặn chất từ đầu vào.

MRSL áp dụng cho loại hóa chất nào. Theo trang ZDHC MRSL chính thức, danh mục gồm các công thức hóa chất như chất vệ sinh, keo dán, sơn, mực, chất tẩy rửa, thuốc nhuộm, chất tạo màu, trợ chất, chất phủ và chất hoàn tất, dùng trong sản xuất nguyên liệu, gia công ướt, bảo trì máy, xử lý nước thải, vệ sinh và kiểm soát dịch hại. Giới hạn MRSL áp dụng cho chất có trong công thức thương mại, không áp dụng cho các chất ở giai đoạn tổng hợp hóa học trước đó. Ngoài danh mục chính, MRSL có Candidate List (chất đề xuất bổ sung) và Archived Substances (chất từng được dùng, không được đưa lại vào sản phẩm).

Phiên bản. Phiên bản hiện hành là V3.1 (theo trang ZDHC MRSL chính thức, kiểm tra 05/10/2026). MRSL là tài liệu cập nhật định kỳ; sau mỗi bản mới có giai đoạn chuyển tiếp, trong thời gian đó cả hai phiên bản cùng được chứng nhận. Theo Help Centre của ZDHC, từ 01/11/2023 Gateway không nhận thêm sản phẩm chỉ có chứng nhận theo V2.0, và từ 31/05/2024 nhà máy chỉ nên dùng sản phẩm phù hợp V3.1 trong sản xuất. Trước mỗi đợt audit, tải danh sách chính thức tại mrsl.roadmaptozero.com và hỏi brand đang yêu cầu phiên bản nào.

ZDHC Gateway: ChemCheck, InCheck, ClearStream

Sau lần relaunch ngày 20/08/2026, ZDHC Gateway có 5 mô-đun: ChemCheck, InCheck, ClearStream, Brand Module và Vendor Module (theo Help Centre và thông báo relaunch 20/08/2026 của ZDHC). Mỗi tổ chức chỉ thấy mô-đun phù hợp với loại hình và vai trò của mình: nhà máy chủ yếu dùng InCheck và ClearStream; ChemCheck dành cho nhà cung cấp hóa chất (formulator); Brand Module dành cho brand; Vendor Module dành cho vendor. Ba báo cáo dưới đây do Gateway tạo ra, mỗi báo cáo ứng với một đối tượng khác nhau:

Tóm lại: ChemCheck đánh giá sản phẩm hóa chất theo MRSL, InCheck đánh giá kho hóa chất của nhà máy, ClearStream đánh giá nước thải. Hai báo cáo đầu nối với nhau: InCheck đối chiếu từng hóa chất trong kho với các ChemCheck có trên Gateway.

ZDHC Level 1, 2, 3 của sản phẩm hóa chất

Level (mức phù hợp MRSL, MRSL Conformance Level) áp dụng cho sản phẩm hóa chất của nhà cung cấp, không phải cho nhà máy dệt nhuộm. Theo ZDHC MRSL Conformance Guidance V2.1 (04/2024), ba mức cho thấy mức độ chắc chắn tăng dần rằng sản phẩm đáp ứng MRSL một cách ổn định:

Ai cấp Level. Chứng nhận do ZDHC Approved MRSL Certifier cấp cho từng sản phẩm; ZDHC chỉ phê duyệt các đơn vị chứng nhận và chuẩn của họ (danh sách tại downloads.roadmaptozero.com). Thời hạn hiệu lực do đơn vị chứng nhận quy định. Sản phẩm hết hạn được hiển thị trạng thái “Expired” 8 tuần trên Gateway, sau đó chuyển về chế độ riêng tư cho đến khi chứng nhận lại.

Mức tự kê khai không còn trên Gateway. Theo Help Centre của ZDHC, Gateway chỉ lưu sản phẩm có bằng chứng phù hợp MRSL, tức Level 1, 2, 3; trạng thái “Registered” (nhà cung cấp tự kê khai, không có bên thứ ba đánh giá) đã bị bỏ. Tài liệu cũ mô tả thêm một mức thấp hơn Level 1 không còn phản ánh hệ thống hiện hành.

Nhà máy “đạt ZDHC” khác hóa chất “đạt ZDHC”. Level là thuộc tính của sản phẩm hóa chất. Với nhà máy, bằng chứng là báo cáo InCheck (kho hóa chất) và ClearStream (nước thải). Danh sách ZDHC Approved MRSL Certifiers có cả một số chuẩn của bên thứ ba (ví dụ bluesign®, OEKO-TEX® ECO PASSPORT, Chem-MAP®). Chuẩn nào được brand chấp nhận ở Level nào, hỏi mã yêu cầu của brand và kiểm danh sách này.

Nước thải dệt nhuộm theo Wastewater Guidelines

ZDHC Wastewater Guidelines đặt một mặt bằng chung cho việc lấy mẫu, test và báo cáo nước thải và bùn thải của cơ sở gia công ướt (dệt, nhuộm, hoàn tất, giặt, da…). Bản đang áp dụng là V2.2 (09/2024). ZDHC đã công bố bản mới Wastewater and Sludge Guidelines V2, có hiệu lực từ 01/12/2026 (theo trang chương trình ZDHC, kiểm tra 05/10/2026); từ nay đến hết thời điểm đó vẫn dùng bản hiện hành (ZDHC đánh số lại bản đang áp dụng là V1).

Yêu cầu chính của bản V2.2:

• Test nước thải 2 lần mỗi năm, theo chu kỳ tháng 10 và tháng 4, tại phòng thử nghiệm được ZDHC chấp thuận (ZDHC Approved Wastewater Laboratory).
• Tạo báo cáo ClearStream cho mỗi chu kỳ test.
• Thông số thuộc MRSL (test ở nước thải chưa xử lý) phải thấp hơn giới hạn báo cáo trong các bảng 1A–1T của hướng dẫn.
• Kim loại nặng phải đạt tối thiểu mức Foundational; thông số thông thường và anion (pH, COD, BOD5…) phải đạt tối thiểu Foundational đối với cơ sở xả trực tiếp.
• Có thông số vượt giới hạn: thực hiện phân tích nguyên nhân gốc (RCA) và lập kế hoạch khắc phục (CAP) trên tài khoản Gateway.

Ba mức giới hạn. Giới hạn kim loại nặng và thông số thông thường chia thành Foundational (mức tối thiểu phải đạt), Progressive (chặt hơn) và Aspirational (chặt nhất), để nhà máy cải tiến dần. Ví dụ với ngành dệt (cơ sở xả trực tiếp), mg/L, theo bản V2.2:

Lưu ý khi dùng bảng. Số liệu trên trích từ bản V2.2; hãy đối chiếu bản gốc trước khi cam kết với brand, vì bản V2 có hiệu lực từ 01/12/2026 và giới hạn, phương thức lấy mẫu có thể được cập nhật; xem bản Guidelines chính thức. Danh mục thông số phải test phụ thuộc loại hình xả (trực tiếp, gián tiếp có hoặc không xử lý sơ bộ, ZLD) và lưu lượng nước thải trung bình (từ 15 m³/ngày trở lên hay dưới 15 m³/ngày). Nhà máy xả qua hệ thống thu gom về nhà máy xử lý nước thải tập trung của khu công nghiệp có thể thuộc nhóm xả gián tiếp, nên cần xác định đúng loại hình xả theo hướng dẫn trước khi chọn thông số.

ZDHC không thay quy chuẩn Việt Nam. Nước thải xả ra vẫn phải đạt QCVN 40:2025/BTNMT (Thông tư 06/2025/TT-BTNMT, hiệu lực 01/09/2025). Ví dụ Cr6+ theo QCVN 40:2025 là ≤ 0,1 mg/L ở cột A và ≤ 0,5 mg/L ở cột B, C. Mức Foundational của ZDHC (0,05 mg/L) chặt hơn cột A.

Hóa chất xử lý nước thải cũng nằm trong phạm vi MRSL. Chất keo tụ, chất điều chỉnh pH, chất khử… mua cho hệ thống xử lý nước thải là công thức hóa chất dùng trong “xử lý nước thải”, nên nhà máy cần hồ sơ MRSL cho chúng giống như với thuốc nhuộm hay chất trợ. Xem thêm FeCl2 xử lý nước thải dệt nhuộm và ZDHC.

Vì sao brand yêu cầu ZDHC

• Một danh sách chung: MRSL là danh sách hài hòa dùng cho cả brand và nhà máy; không phải đáp ứng mỗi brand một danh sách chất cấm riêng.
• Giảm test lặp: InCheck và ClearStream là báo cáo chuẩn hóa, một bản chia sẻ được cho nhiều khách hàng; ChemCheck được ZDHC khuyến nghị đưa vào yêu cầu của brand với nhà máy.
• Kiểm soát từ đầu vào: test nước thải chỉ phát hiện hậu quả, còn MRSL và ChemCheck chặn chất cấm trước khi vào dây chuyền.

Mức yêu cầu thực tế (Level tối thiểu cho hóa chất, phiên bản MRSL, mức Foundational hay Progressive cho nước thải) do từng brand quy định, nên hỏi trực tiếp trước khi chọn nhà cung cấp hóa chất hoặc đầu tư xử lý nước thải.

Việc nhà máy cần làm

• Lập danh mục hóa chất (inventory): liệt kê mọi công thức đang dùng kèm SDS, nhà cung cấp, công đoạn sử dụng — gồm cả hóa chất xử lý nước thải và vệ sinh.
• Yêu cầu ChemCheck từ nhà cung cấp: với mỗi sản phẩm, hỏi báo cáo ChemCheck hoặc Level trên Gateway; sản phẩm chưa có thì lập kế hoạch thay thế hoặc hỏi nhà cung cấp lộ trình chứng nhận.
• Lập InCheck: gửi danh mục cho đơn vị InCheck Solution Provider được ZDHC chấp thuận để đối chiếu với dữ liệu sản phẩm hóa chất trên Gateway và xác định hóa chất cần thay; ZDHC khuyến nghị lập báo cáo hằng tháng.
• Test nước thải qua lab được ZDHC chấp thuận: 2 lần mỗi năm, tạo ClearStream sau mỗi chu kỳ; có thông số vượt giới hạn thì làm RCA và CAP.
• Hỏi brand yêu cầu mức nào: Level tối thiểu của hóa chất, phiên bản MRSL, mức Foundational hay Progressive cho nước thải, và hạn nộp báo cáo.

Danh sách chi tiết theo từng bước xem tại checklist triển khai ZDHC tại nhà máy dệt nhuộm. Nhà máy nhỏ thường bắt đầu từ inventory và test nước thải, rồi mở rộng sang InCheck.

Với nhà cung cấp hóa chất, quy trình để có ChemCheck gồm ba bước: chọn ZDHC Approved MRSL Certifier và chứng nhận sản phẩm ở Level 1, 2 hoặc 3; tạo tài khoản formulator trên ZDHC Gateway và tải sản phẩm lên cùng thông tin chứng nhận; tải báo cáo ChemCheck để gửi khách.

>>> Xem thêm: Hóa chất dệt nhuộm

Hóa chất Lộc Thiên cung cấp và hồ sơ ZDHC

Hóa Chất Lộc Thiên sở hữu bộ hồ sơ đạt chuẩn ZDHC MRSL Version 3.1 Conformance Level 1 cho 9 sản phẩm chủ lực (Đơn vị sở hữu: LOC THIEN INVESTMENT DEVELOPMENT COMPANY LIMITED): Chứng nhận Level 1 của TÜV SÜD Product Service GmbH (ZDHC1 127736 0001–0004 cho NaOH, H₂O₂, Na₂SO₄, Na₂CO₃) và Báo cáo CSR Level 1 & Analytical Test Report của TÜV Rheinland Vietnam (248162921-01–05 cho H₂SO₄, FeCl₂, HCl, Javel/NaOCl, PAC 31%). Các sản phẩm ngoài danh sách 9 sản phẩm trên (như FeCl₃, FeSO₄, vôi, polymer…) đi kèm COA và MSDS theo từng lô, không gắn nhãn ZDHC.

Bên cạnh Báo cáo thử nghiệm phân tích #248162921-02a, FeCl₂ 30% đi kèm Báo cáo tóm tắt mức độ phù hợp (CSR #248162921-02) đạt chuẩn ZDHC MRSL Version 3.1 Conformance Level 1. Khi nhà máy cần trọn bộ hồ sơ PDF gốc của 9 sản phẩm chủ lực đạt chuẩn Level 1 (Chứng nhận TÜV SÜD #ZDHC1 127736 0001–0004 và CSR/Báo cáo thử nghiệm TÜV Rheinland #248162921-01–05) để phục vụ audit nhãn hàng, vui lòng liên hệ hotline 0979 891 929 để nhận hồ sơ kèm báo giá kỹ thuật trong 15 phút.

Nhà máy cần hóa chất công nghiệp kèm hồ sơ kỹ thuật (MSDS/COA theo lô), đối soát inventory với MRSL và Gateway, hoặc hóa chất xử lý nước thải dệt nhuộm: xem danh mục sản phẩm của Hóa chất Lộc Thiên, hoặc liên hệ báo giá.

Thuật ngữ ZDHC hay gặp

Câu hỏi thường gặp về ZDHC

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN LỘC THIÊN — MST 0313650856 · 452/6B Tỉnh Lộ 10, P. Bình Trị Đông, TP.HCM · ☎ 0979 891 929 · hoachatlocthien.com

Bài viết liên quan

BÀI 2: AN TOÀN HCl — KIỂM SOÁT HƠI AXIT & MONITORING Axit Sulfuric H₂SO₄ — Nồng Độ 98%/75%/50%, UN 1830, COA/MSDS Case Study: HCl 32% Pickling Thép — Tăng Tốc Độ 2x, Giảm Bùn Thải 40% Tại Nhà Máy Thép KCN Phú Mỹ Case Study: NaOH 45% — Tiết Kiệm 29% Chi Phí Vận Chuyển Cho Nhà Máy Giấy KCN Bắc Ninh